Over waakvuurtjes en ontembare vlammen. Anorexia: dorstig wegslikken van het verlangen?

Onderhavige tekst betreft de schriftelijke neerslag van een lezing gepresenteerd op de Idesça Studiedag ‘Liefde, verlangen en genot bij het anorectisch subject’ (04-03-2015). Aan de hand van enkele uitgesponnen theoretische draden, en gekaderd binnen de illustratie van casus Justine, poogt de auteur een subject-respecterend licht te werpen op de creatie van (en keuze voor) anorectische symptomen als destructie- en creatieve oplossingspogingen; namelijk (steeds singulier overgedetermineerde) manieren om zich krampachtig te proberen bevrijden uit een verstikkende gezinsdynamiek, waarin de ‘patiënte’ tot louter object van behoefte van een voedende moeder (eerste Ander) wordt gereduceerd – daarbij (door haar en een niet-couperende vader/tweede Ander) miskend als verlangend (en dus vragend en lijdend) subject. De auteur gaat hiermee in tegen de courante visie (blik) op het passief gedrag van niet-eten door anorectische patiënten (waarmee hulpverleners een herhaling dreigen te installeren van de oorspronkelijke, snoerende verhouding), om plaats te ruimen voor het belangwekkend gehoor (oor) aan het actief eten van het object niets, en de andere zijde van de hunkerende ‘honger’.

Interactions between Neurotic Symptoms and Interpersonal Dynamics throughout Psychodynamic Psychotherapy: Four Empirical Case Studies

This article is a version of an oral presentation delivered on 22/09/2016 as part of the public defence of a doctoral dissertation entitled “Interactions between neurotic symptoms and interpersonal dynamics throughout psychodynamic psychotherapy: Four empirical case studies” (2012-2016, Department of Psychoanalysis and Clinical Consulting of Ghent University, funded by the Special Research Fund). It provides an overview of the doctoral project, including research design, methodology, analytic approach, main findings and concludes with plausible interpretations within a structural, psychodynamic framework. Starting from the key concept of symptom specificity in theoretical and clinical work, inconsistent findings from previous studies were related to a number of conceptual and methodological issues. Subsequently, an alternative research design was introduced: throughout four empirical (multiple sourcemultiple method) single case studies (two based on hysterical symptoms and two on obsessional complaints), a combination of quantitative and qualitative methodologies were employed within the data-analytic framework of Consensual Qualitative Research for Case Studies (CQR-c). Significant similarities and differences across the main findings from the four studies were critically analysed, and discussed in the light of structural psychodiagnostics and psychodynamic practice.