Prijs Humane Psychiatrische Zorg

Winnaar 2019

REGELS VOOR UITZONDERINGEN OF HOE GEWELD IN ZORGRELATIES BINNENSIJPELT

Ann Slabbinck

Deze tekst werd weerhouden door de jury (voorzitter prof. dr. Dirk De Wachter, prof. dr. Ignaas Devisch, prof. dr. Marc Hebbrecht, prof. dr. Stijn Jannes, prof. dr. Gilbert Lemmens, Ingrid Lammerant en prof. dr. Stijn Vanheule) op 29 november 2018 als winnende tekst van de Prijs Humane Psychiatrische Zorg, tweejaarlijks uitgereikt door het Psychiatrisch Centrum Gent-Sleidinge (PCGS). Met deze prijs wenst het PCGS een humane houding en ethiek aan te moedigen in tijden waar de zorg op maat van het individu onder druk komt te staan. Het lijkt evident dat psychiatrische zorg humaan is en ieder psychiatrisch ziekenhuis verkondigt dat het respectvol en humaan werkt. Het is waar dat men daar zijn best voor doet, maar door de toenemende druk van cijfers laat de werkelijkheid vaak iets anders zien. Dit jaar was het thema ‘manifestaties van geweld’. Deze tekst gaat uit van de centrale stelling dat al te grote ingrepen om geweld te voorkomen vaak het tegendeel bewerkstelligen. Het is een klein pleidooi voor het openbreken van al te strakke structuren van onderuit, voor het radicaal opwaarderen van menselijke moed, het directe contact tussen mensen en het statuut van de ontmoeting om ervoor te zorgen dat wat tussen mensen speelt, alle ruimte krijgt om te gedijen aangezien het de enige plaats is waar vroegere verhoudingen hernomen, herschreven kunnen worden.

Voorgaande winnaars

HUMANE PSYCHIATRISCHE ZORG IN DE MEANDER: EEN KWESTIE VAN ETHIEK

Evi Verbeke

Dit artikel beschrijft een aantal concrete initiatieven die de afdeling voor psychiatrische patiënten met een mentale beperking of een niet aangeboren hersenletsel, De Meander (Melle) nam om een psychoanalytische ethiek te introduceren en te vrijwaren. In deze ethiek staat het particuliere van de patiënt centraal. De Meander probeerde dit te realiseren door een groot aantal bestaande regels af te schaffen, waardoor meer ruimte ontstond voor de singuliere oplossing van de patiënt. Verder beschrijft de
auteur hoe agressie er op een andere manier wordt bekeken om deze zo te leren lezen in plaats van te bestraffen. Het zijn niet langer de normen en waarden van de maatschappij die zonder meer worden nagejaagd, maar er wordt vertrokken vanuit het lijden en de vragen van de patiënt als uniek subject. De auteur beschrijft verder hoe patiënten in De Meander meer verantwoordelijkheid krijgen over hun leven en toekomst. Hiërarchische posities worden losgelaten door de mogelijkheid tot circuleren tussen verschillende teamleden waarbij gebruik gemaakt wordt van het therapeutisch potentieel van de patiënten. Tot slot wordt beschreven hoe voor zogenaamd chronische patiënten een weg naar buiten wordt gecreëerd via vrijwilligerswerk. Deze verschillende concrete initiatieven worden geïllustreerd aan de hand van klinische vignetten.